استاندارد روکش غلطک

و الزامات انطباق با استاندارد ISO/IEC 17025

روکش‌کاری غلطک‌ها  (Roller Rubber Lining) یکی از فرآیندهای حیاتی در صنایع چاپ، فولاد، کاغذ، نساجی، معدن و انتقال مواد است. هدف اصلی این عملیات، ایجاد یک لایه الاستومری مقاوم در برابر سایش، خوردگی شیمیایی، فشار مکانیکی و تغییرات حرارتی است. برای دستیابی به کیفیت پایدار و قابل‌اعتماد، رعایت استانداردهای فنی مرتبط با تولید، پخت، کنترل کیفی و آزمون‌های عملکردی روکش، ضروری است.

از میان استانداردهای معتبر در این حوزه می‌توان به مجموعه استانداردهای زیر اشاره کرد:

• ASTM D3184: روش‌های آزمون الاستومرها قبل و بعد از پخت
• ASTM D412: اندازه‌گیری استحکام کششی و ازدیاد طول
• ASTM D2240: اندازه‌گیری سختی شور (Shore A/D)
• ASTM D429: اندازه‌گیری میزان چسبندگی لاستیک به زیرلایه فلزی
• DIN 53505 / ISO 48: سختی و رفتار مکانیکی الاستومر
• ISO 1817: مقاومت شیمیایی لاستیک
• ASTM D395: آزمون برگشت‌پذیری فشاری (Compression Set)
• ASTM D471: جذب و تورم در محیط‌های شیمیایی
• ASTM D1149: مقاومت به ترک‌خوردگی ازن

این استانداردها بخش‌های مهندسی – فنی کنترل کیفیت روکش غلطک را پوشش می‌دهند، اما برای اعتباردهی به نتایج آزمون‌ها در سطح بین‌المللی، لازم است آزمایشگاه مجموعه مطابق با الزامات ISO/IEC 17025 فعالیت کند.

انطباق فرآیند روکش غلطک با استاندارد ISO/IEC 17025

استاندارد ISO/IEC 17025 استاندارد بین‌المللی الزامات سازمانی و فنی برای صلاحیت آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون است. به‌کارگیری این استاندارد در واحدهای تولید و کنترل کیفیت روکش غلطک، باعث اطمینان از دقت و صحت داده‌ها و قابلیت ردیابی نتایج می‌شود.

۱. الزامات مدیریتی مرتبط با روکش غلطک

• ایجاد سیستم مدیریت کیفیت مانند تدوین روش‌های اجرایی برای:
  • مراحل آماده‌سازی فلز
  • اعمال پرایمر و چسب
  • اعمال لایه‌های لاستیک خام
  • پخت (Autoclave / Steam / Hot Air)
  • سنگ‌زنی و پرداخت غلطک
• کنترل مستندات شامل فرمولاسیون کامپاند، تاریخچه پخت، نمودارهای فشار و دما
• پیگیری عدم انطباق‌ها و اقدامات اصلاحی برای جلوگیری از تکرار خطاهای تولیدی

۲. الزامات فنی ISO 17025 در فرآیند آزمون روکش

برای تطابق با 17025 باید موارد زیر رعایت شود:

الف) صلاحیت پرسنل آزمایشگاه

اپراتورها و کارشناسان باید در آزمون‌هایی مانند سختی اندازه‌گیری، تست چسبندگی (Pull-Off)، تست سایش (Taber Abrasion)، تست کشش، آزمون خوردگی شیمیایی و آزمون ریزساختاری آموزش دیده و صلاحیت‌سنجی شوند.

ب) تجهیزات آزمون قابل ردیابی به استانداردهای مرجع

• سختی‌سنج Shore
• دستگاه تست کشش  (UTM) با فک‌های مناسب الاستومر
• دستگاه چسبندگی (Peel / Pull Test)
• اتاق محیطی کنترل‌شده
• سیستم‌های کالیبراسیون داخلی و خارجی

همه تجهیزات باید به صورت دوره‌ای کالیبره شده و شناسنامه ردیابی داشته باشند.

ج) روش‌های آزمون معتبر (Validated Test Methods)

تست‌های مرتبط با لاسترومر باید بر اساس استانداردهای ASTM / ISO تنظیم شده و صحت و دقت آن‌ها با 17025 هم‌خوانی یابد.

د) گزارش‌دهی دقیق نتایج

در گزارش آزمون باید پارامترهای زیر ثبت شود:

• جدول فرآیند پخت (Time–Temperature–Pressure)
• سختی نهایی در چند نقطه از سطح
• ضخامت لایه روکش (با تلرانس ±0.3 mm بسته به کاربرد)
• میزان چسبندگی (حداقل ۶ مگاپاسکال برای اغلب کاربردهای صنعتی)
• استحکام کششی و ازدیاد طول قبل و بعد از Aging
• سایش نسبی و رفتار مکانیکی در شرایط عملیاتی

گزارش باید بر اساس بندهای 7.8 استاندارد ISO 17025 صادر شود.

۳. تأیید کیفیت روکش و سیستم ردیابی محصول

طبق الزامات 17025، هر غلطک باید دارای کد یکتا و کارنامه آزمون (COA) شامل تمامی اطلاعات باشد:

• شماره سریال
• نوع کامپاند لاستیکی
• تاریخ پخت
• نتایج آزمون سختی
• نتایج آزمون چسبندگی
• نتایج آزمون‌های مکانیکی و شیمیایی
• سوابق کالیبراسیون تجهیزات مرتبط با آزمون